محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
95
خلاصة الحكمة ( فارسى )
تذكر : بايد كه استعمال كرده شود بعد از گذشتن شش ماه از ساختن آن و چون چهار سال بر آن بگذرد ، ناقص مىگردد فعل آن و در هفت سال فعلش باطل مىگردد . صنعت آن به نسخهء شيخ رئيس در قانون : مرمكى ، زعفران ، افيون ، جندبيدستر ، بزر البنج ، قسط تلخ ، قردمانا ، خشخاش سياه ، سنبل الطيب ، اصول غافث يا عصاره آن ، كبد ذئب خشك كرده ، شاخ راست بز ؛ اجزا مساوى گرفته ، آنچه كوفتنى است كوفته ، بيخته و آنچه گداختنى است در شراب حل كرده ، شاخ بز را سوزانيده و مجموع را با عسل سفيد مصفى ، سه وزن مجموع ادويه ، معجون سازند و در ظرف چينى نگاه دارند . اين معجون سواى عسل و شراب دوازده جزء است . « 1 » اجاصيه اجاصيه : غذاى موافق است از براى محرورين و اصحاب صفراء و قى صفراوى و تشنگى و تبهاى صفراوى و اصحاب صداع و خارش بدن . و ببايد دانست كه اجاصيه اقسام است ؛ قسمى آن است كه برنج را در آب بپزند و آلوى تر يا آلوى خشك هر كدام كه باشد بجوشانند و صافى نموده ، آب آلو را با شيرهء بادام شيرين اضافه نموده ، چند جوش ديگر داده به كار برند و اگر اسفناج يا خرفهء تر يا كدو داخل نمايند بهتر است و اگر ماش مقشر يا برنج نيز باشد خوب است ؛ و اين مزورهء اجاصيه را در وقت حمى و شدت حرارت استعمال بايد نمود . قسمى ديگر آن است كه گوشت بره يا بزغاله يا گوشت طيور يا مرغ بچه يا خروس بچه ؛ و چون مرغ و خروس جوان يا درّاج و كبك و تيهو و امثال اينها ، قطعات نموده در آب و نمك و پياز به قدر حاجت جوشانيده و كف آن را بگيرند ، پس آن گوشت را از آب برآورده با روغن گاو و پياز حلقه كرده و قدرى از مصالح حاره چون دارچينى و زيره و هيل داخل نموده ، سرخ نمايند . پس آب به قدر حاجت داخل كرده ، در پارچه قدرى دارچين و گشنيز خشك و دانه هيل و قرفة الطيب بسته ، در آن اندازند و بپزند ، چون گوشت قريب به پخته شدن رسد ، آب آلو به قدر حاجت داخل كرده بپزند تا به قدر حاجت پخته شود . آنگاه فرود آورده ، با نان و يا با چلاو [ چلو ] بخورند .
--> ( 1 ) . همان ، ص 325 .